Arquivos mensuais: Marzo 2013

No día internacional pola eliminación da discriminación racial achegámonos ao papel do movemento feminista negro nesta loita

Black-women

Hoxe é o día internacional pola eliminación da discriminación racial. Nós queremos aproveitar a ocasión para achegármonos un pouco,  ao papel que tivo o movemento feminista negro nesta causa da procura da igualdade de dereitos entre branc@s e negr@s.  Seguramente moitas de nós escoitamos falar na adolescencia, cando comezábamos a ter consciencia das loitas polos dereitos humanos do estadounidense Martin Luther King ou do sudafricano Nelson Mandela,  … máis entre os referentes ou líderes non lembro nomes femininos. Quizais porque non se escoitaban…?

 Esta data proclamouse pola  Asamblea Xeral das Nacións Unidas para lembrar a  Matanza de Sharpeville no 1960 contra manifestantes que protestaban pola aplicación do Apartheid  en mans  da policía sudafricana.

 Rosa Louise McCauley Parks (1913-2005), American Civil Rights activist. Booking photo taken at the time of her arrest for refusing to give up her seat on a Montgomery, Alabama, bus to a white passenger on 1 December 1955.Máis o papel das mulleres negras, desde Rosa Parks até a actualidade está ateigado de nomes femininos, e de mulleres anónimas que deron a súa vida a esta loita pola igualdade entre as persoas independentemente da raza, sexo ou relixión. Parks é  coñecida  por negarse a ceder o asento a un branco e non moverse a parte traseira do autobús, que era  a que lles correspondía as persoa negras no  sur de Estados Unidos no 1955. Esta acción  que rematou co encarcelamento da propia R. Parks cítase  con frecuencia como a chispa do movemento  polos dereitos civís.

Se nos trasladamos anos atrás, encontramos no século XIX coas figuras,  resgatadas agora como “sociólogas”, coas  afroamericanas Ana Julia Cooper e Ida Wells-Barnett  que  usaron a relación de raza como unha lente desde a cal ansalisar a opresión e explorar a relación  entre xénero e raza  no caso de Cooper, ou prantexando a influencia destas cuestións sobre a sexualidade no  caso de Wells-Barret.

 Foi nos anos setenta cando  o movemento negro nos  Estados Unidos agrupou a homes e mulleres e cando xermola o movemento feminista negro coas obras de escritoras, artistas, pensadoras que dentro das loitas polo recoñecemento da  comunidade negra foron amosando e visilizando as mulleres negras. Comezaron a representar-se e a ser representadas. Angela Davis, June, Toni Morrison e Alica Walker foron algunhas das persoas que racharon co silencio.

tumblr_m2aig1MLMS1rta8vuo1_400

Nos oitenta e noventa e no marco dos “black studies” desenvólvese unha autodefinición arredor do sentimento colectivo sobre o  significado de seren muller negra. Hoxe en día podemos considerar como autoras clásicas a Hill Collins ( 1990) e a Bell Hooks ( 1989) que revisaron as representacións que afectaban ás mulleres negras nos discursos dominantes no marco dos estudios culturais. Tamén  é  interesante a recuperación que fai  Angela Davis ( 1998) das grandes damas do blues e do jazz do primeiro terzo do século XX(Ma Rainer, Betsie Smith, Billie Holliday) e da tradición feminista que se oculta tras a letra das súas cancións como a deconstrucción do concepto de intelectual que realiza Patricia Hill Collins. Esta autora otorga o  papel de intelectual a todas aquelas mulleres negras –que dentro ofora da tradición académica– foron  claves para producir pensamento.

 O tamaño deste post non nos permite afondar con precisión nesta causa social máis vou salientar a dous escritoras e activistas fundamentais ás cales podedes recorrer para informarvos ou ler máis do tema, a afroamericana Angela Davis e  a estadounidense bell Hooks. Velaqui deixo unhas notas delas:

Bellhooksbell hooks (Gloria Jean Watkins, 1952, Kentucky, EEUU) é  unha coñecida autora, intelectual e activista feminista estadounidense que examina as interseccións de raza, clase e xénero na  arte, na historia, na sexualidade, nos medios de comunicación e no  feminismo desde unha óptica xeralmente postmodernista. Hooks comezou a súa carreira como catedrática universitaria en 1976 na University of Southern California pasando por diversas institucións, como a Universidade de California en Santa Cruz, a universidade de Yale, Oberlin College e o City College de New York. En 1978 publicou o  seu primer poemario  máis ela é coñecida pola súa bibliografía crítica.   Adoptou  o  pseudónimo literario de bell hooks, combinando partes dos nombres da súa nai e da súa avoa. Explicáse a pouco convencional falla de maiúsculas como unha sinal de que  o que vale –e  “a sustancia dos libros, non quen son eu”.

neobuddh1833Podemos citar entre outras, algunas obras súas como: Ain’t I a Woman?: Black Women and Feminism,  Feminist Theory: From Margin to Center, Talking Back: Thinking Feminist, Thinking Black ,Breaking Bread: Insurgent Black Intellectual Life ,Black Looks: Race and Representation

 E para sabermos un pouco máis do que pensaba:

“A miúdo as feministas brancas actúan como sebellhooks2 as mulleres negras non soubesen que non existía a opresión sexista até  que elas deron voz ao movimento feminista. Creen que proporcionaron ás  mulleres negras “a análise ” e o ” programa de liberación”. Non entenden, nin sequera poden imaxinar, que as mulleres negras, asi como outros grupos que viven cada día en situacións opresivas,  a miúdo adquiren conciencia da política patriarcal a partir da súa experiencia vivida, a medida que desenvolven estratexias de resistencia, incluso aínda que  ésta non se dea de forma organizada” (hooks, 1984).

 Angela Yvonne Davis (Birmingham, Alabama, Estados Unidos,1944) é unhaangela_davis.1jpg política marxista, activista afroamericana e profesora de Filosofía da Universidade de California en Santa Cruz, nos Estados Unidos.

 O seu activismo político iniciouse cando Davis era unha moza en Birmingham, Alabama, e ​​continuou a través dos seus anos de escola secundaria en New York. No ano  1969  foi expulsada do seu posto de profesora no Departamento de Filosofía da Universidade de California como consecuencia do seu activismo social e ao descubrirse a súa afiliación ao Partido Comunista dos EE.UU. En 1970 foi colocada  na lista dos dez delincuentes máis buscada do FBI por cargos falsos sendo obxecto dunha intensa búsqueda policial que a levou á clandestinidade e culminou nun dos xuízos máis famosos da historia recente de EE.UU.. Durante  o seu  encarcelamento de dezaseis meses, organizouse unha  campaña que deu lugar a masiva internacional “Free Angela Davis”, acadando a  súa absolución en 1972. Tamén estivo vencellada  ao movemento Panteras Negras.

angela-davisÉ unha defensora da abolición  da prisión e ten desenvolto unha poderosa crítica do racismo no sistema de xustiza penal. É  fundadora de Critical Resistance, unha organización nacional adicada ao desmantelamiento do complexo industrial de prisións. A nivel internacional, está afiliada a Sisters Inside, unha organización abolicionista con sede en Queensland, Australia, que traballa en solidaridade coas mulleres en prisión.

Reseñamos algunha das obras de A. Davis: An Autobiography; Women, Race, andangela-davis-mujeres-raza-y-clase Class; Blues Legacies  and Black Feminism: Gertrude “Ma” Rainey, Bessie Smith, and Billie Holiday; The Angela Y. Davis Reader; Are Prisons Obsolete?; Narrative of the Life of Frederick Douglass; e The Meaning of Freedom

E ela fala e escrebe así:

“A revolución é unha cousa seria, o máis grave da vida dun revolucionario. Cando un se compromete coa loita, debe ser para toda a vida”

“Mentras exista unha clase empobrecida, eu serei esa clase empobrecida, mentras exista unha alma en prisión, non serei  libre”

Advertisements

Xa pasou o 8 de marzo, máis nós seguiremos demandando igualdade e traballando por ese Ribadeo igualitario. Seguiremos nos camiños da igualdade.

Xa pasou o 8 de marzo, máis nós seguiremos demandando igualdade e traballando por ese Ribadeo igualitario. Seguiremos nos camiños da igualdade. Este ano, a conmemoración desta data deixou pegada  co descubrimento de 4 rúas  adicados á mulleres.

A elección deste día para inaugurar as rúas, non foi mera coincidencia. Quixemos renderlle  tributo que a estas mulleres dándolles o seu nome a unha rúa  nun día tan sinalado para a sociedade e sobre todo para as mulleres, como é o Día Internacional das Mulleres. Día conmemorativo das reivindicacións que emprederon as mulleres no ano 1857 para acadar os dereitos que as puxera en pé de igualdade cos homes, dereitos dos que carecían, como o dereito á educación, ao sufraxio feminino, a cultura, á vida pública  excluíndose da sociedade como membras activas negándolles polo tanto  o dereito a existiren .

A primeira das homenaxeadas foi a farmaceútica Manuela Barreiro. Foi  aM Barreir. primeira muller que cursou  estudos de ensino secundario no Instituto de Lugo  acadando  o título en 1896. Tamén a primeira en obter a licenciatura en Farmacia (1901) e a primeira en rexentar unha establecemento deste tipo en Ribadeo. Constanos polas actas do Concello que foron moitas as trabas que tivo que superar para conseguir a licencia de apertura  da farmacia. Porque daquelas ser muller, estudar, e por riba estudar unha carreira de ciencias, e despois exercer non estaba ainda ben visto. Até o século XVI no Estado español prohibíase  o acceso ás mulleres ao sistema educativo. Un século despois, institucionalízanse as ensinanzas de mulleres, aínda que limitandoas as tarefas domésticas, impostas como exclusivas do seu sexo. Máis adiante, no 1868 permítese o acceso ás mulleres á universidade, aínda que no ano 1890 só figuran 15 matriculadas na universidade. E aínda así, estas poucas mulleres que accedían á universidade debían enfrontarse a un dobre problema: a falla de recoñecemento e validez académica profesional dos estudos realizados, e a necesidade de  consulta previa MBará Administración Central para poderen ter autorización de formalizar a matrícula. Non será até o ano 1910, cando por medio  dunha Real Orde se estableza o recoñecemento legal a a cursar estudos como alumnas oficiais e sen limitación  e en igualdade de condicións aos homes. Non obstante, persistían as dificultades, e por ex as mulleres licenciadas en Farmacia tiñan coma única saída a de rexentar boticas, mentras que as licenciadas en dereito tiñan terminantemente prohibido o exercicio da profesión.Unha actuación da Escola de Música de Ribadeo pechou o acto.

Despois nos diriximos á segunda das rúas, para descubrir a praca da RúaS. Pilar de leon Sor Pilar de León,  muller que destacou pola sua adicación á ensinanza e vocación musical. Ela foi a precursora, a ensinante de moitos dos grupos cantores das misas, inclusive compoñendo ela mesma  as pezas relisioxas. Por  iso, queremos renderlle este pequeno homenaxe   a esta gaditana que adoptamos en Ribadeo onde pasou a ser unha ribadense máis,deleitándonos coa súa   sabiduría musical para deixar unha fonda pegada neste Colexio, en moitos dos nenos e nenas que pasaron polo mesmo , na Coral Polifónica de Ribadeo da que é membra de honra e  por suposto en Ribadeo. Nesta ocasión foi o Coro do Colexio Sagrado Corazón de Xesús o que pechou o acto.

Meniñas de Saudade intervencion delasA xente que participou nestas inaguracións ía aumentando e  achegámonos a Rúa Meniñas da Saudade.Visibilizar e recoñecerlle o papel a estas mulleres que tiveron a  afouteza de rachar moldes nos anos 60, nos anos escuros nos que as mulleres aínda tiñan que pedir autorización marital para asinar un contrato co banco , no que  as mulleres aínda non tiñan liberdade para decidir por elas mesmas. Mulleres  xoves, mulleres que levaron o nome de Ribadeo por lugares onde nunca escotaira falar da nosa vila.  E as Meniñas de Saudade podemos decir, que foron as embaixadoras de Ribadeo  e da cultura popular  do noso país  dando a coñecer a nosa vila por todos os lugares  aos que as convidaban. Causaron furor  e expectación  por ser mulleres mozas, mulleres gaiteiras e por ser unha banda de gaiteiras onde non había homes. Moi inusual para aquela época. Elas inauguraron o ferrocarril da Costa e o primeiro barco deMeniñas de Saudade Pescanova en Vigo, filmáronas en Betanzos para a película Asi es Galicia ( dirixida pos Santos Núñez, 1964)e no documental de Galicia Insólita apareceron no NO DO. Estiveron no Gran Teatro de Lisboa, na Televisión portuguesa e percorreron Galicia e Asturias. En 1997, a raíz da súa aparición na TVG, Saudade desfilou por última vez polas rúas ribadenses na Cabalgata de Reis. Consideramos que  a primeira banda feminina en Galiza e no Estado mercecía como mínimo este recoñcemento. Tamén a Escola de Música amenizou o acto cunha actuación dunha parella de gaiteir@s.

 Dza 8ME xa o final, foi a inauguración da praca que dará vida á praza 8 de marzo. No  ano 1911 celebrouse o primeiro Día Internacional da Muller Traballadora no que participaron publicamente máis  dun millón de mulleres. Ademais do dereito ao voto e a ocupar cargos públicos, demandaban o dereito a traballar, á ensinanza vocacional e á non discriminación no traballo. No 1977  as Nacións Unidas institúen  o 8 de Marzo como o Día Internacional da Muller. As loitas das mulleres galegas tamén tiveron o seu eco nas vindicacións formuladas nos anos 70 polas mulleres da industria conserveira, polas labregas, polas empregadas do fogar  e do sector textil, …. até hoxe en día con reivindicacións tan vixentes e actuais como  “mesmo salario a mesmo traballo”. Abriron o acto o alumnado da EMeD de Ribadeo  cun par de actuacións de danza acompñadas por unha pequena orquesta. A continuación, as xoves creadoras de Ribadeo leron os textos que aparecen no caderno “ Rachando inercias”.

IrimiaO broche final do día o puxeron as Irimia Cantareiras. Estas mozas de Meira que nesta ocasión veñen acompañadas dunha parella de baile do proxecto danza que fusiona baile tradicional galego con outros estilos de baile como danza contamporánea, tango, hip hop… e incluso con outras disciplinas como videocreacións e teatro, pero sempre tomando como base a base da danza tradicional.

E mentras acontecía todo esto, o photocall ” Igualámonos ” estaba na rúa. podedes ver as fotos nesta páxina: http://www.facebook.com/Igualamonos

Falamos con Teresa Rodríguez, unha das integrantes máis novas de ” Meniñas da Saudade”

Grupo Saudade foto entrevista

Nesta semana tan intensa por mor do  Día Internacional das Mulleres, queremos entrevistar a unha das integrantes de ” Meniñas da Saudade”. Foi a  primeira formación de gaiteiras exclusivamente feminina  na Galiza e no Estado español formada nos anos 60  e que acadou enorme transcedencia alá por onde ía. Mañán,  8 de marzo, daráselle o seu nome a unha rúa ribadense. Ás 19.40 h será o descubrimento da praca, na que moitas das homenaxeadas estarán presentes.

Falamos  con Teresa Rodríguez, unha das integrantes máis novas de ” Meniñas da Saudade”

Teresa RodriguezTeresa Rodríguez comezou a tocar a gaita aos 12 anos e foi integrante de “Saudade” dende os comezos da formación ata os cinco anos que durou aproximadamente.

A que anos comezaches a tocar a gaita?E cándo ou como se produce a túa integración na banda de gaiteiras “Meniñas de Saudade”?

De rapaza participaba nas obras de teatro que Don Amando Couto promovía para recadar fondos para o Asilo de Ribadeo. En ditos ensaios propúxome formar, xunto con parte das rapazas que realizabamos as “comedias”, un grupo de gaitas. Así foi como xorde o meu achegamento a este instrumento aos 12 anos.

Unha das trabas que nos impiden ás mulleres aceder en igualdade de condicións ao ámbito público e o papel que nos foi asignado historicamente restrinxido  ao fogar,  ao ámbito privado. Meniñas da Saudade comeza a ter unha proxección pública e demandan a súa actuación en diferentes lugares do país e da nosa contorna. Todo isto, choca coas normas dos anos 60, mulleres, mozas e con proxección pública. Qué supuxo para ti poder sair da casa tan xoven para tocar frente a un público ?

A día de hoxe, unha pode entender “Saudade” como unha ferramenta de empoderamento da muller e do noso folckore, pero naquel momento o único que nos movía, como rapaciñas que eramos, era a diversión que supoñía reunirnos, a ilusión que provoca a música, a satisfacción de ver ao público entusiasmado, poder viaxar,…

Por aqueles anos non debía ser moi común ver a mulleres formar parte dunha formación musical, e moito menos que o seu conxunto fose integramente feminino. Seguramente vós daquela non erades conscientes deste feito??  Que vos decía  a xente ?

A verdade é que eramos conscientes, de feito foron os irmáns Suarez Couto quen no momento de formar este grupo nos comentaron a súa idea de que a formación fose integramente de mulleres. O que realmente nos impactou foi o acollemento tan apoteósico que tivemos. Ningunha de nós se imaxinaba a trascendencia que “Saudade” tería, xa dende o mesmo momento da súa presentación. A pena foi que esta proxección non continuase e que a duración do grupo non se alongase moito máis alá no tempo.

 Podes contarnos algunha  anécdota  dos viaxes  ou dunha   actuación??

Anécdotas hai moitas, pero o paso do tempo fai algún que outro estrago. Era moi satisfactorio que músicos de diferentes lugares aos que iamos se interesaran en tocar con nós, que para eles fose algo moi especial, como foi o caso da Banda de Música de Celanova. Recordo tamén unha actuación na que, os rapaces novos do lugar, escondéronse debaixo do escenario e entre as tablas do mesmo meteron un pau para intentar levantarnos os pés. O que non imaxinaron eles e que, unha das integrantes do grupo recoñeceu a un deles e, ao baixar do escenario, usaría a súa gaita a modo de vara.

Co paso dos anos como valoras esta experiencia ?

Xa sin o paso do tempo, esta experiencia marcounos dende os seus comezos. Son moitos os recordos agradables que acompañan “Saudade” e grandes amistades as que se crearon.

Sigues tocando a gaita ?? Tocas nas reunións familiares  ou só para ti ??

Pois a verdade é que a día de hoxe non toco moito, toco pero non coa constancia daqueles tempos; un vai perdendo dedos a medida que non practica. Pero gosto moito de tocar coa familia. As nosas xuntanzas son moi musicais, todo o mundo participa.

Hoxe en día no panorama musical galego están destacando moitas mulleres e tamén algunhas gaiteiras que ou ben tocan en solitario como Susana Seivane, Mercedes Peón, Cristina Pato ou con algún grupo como Guadi Galego no seu día  con Berrogueto. Gostas de escoitar esa música??

Gústame, aínda que, tal vez, me agrada moito máis a música tradicional galega e non tanto a música contemporánea de raíz folcklórica, aínda que escoito moitos estilos de música.

 

Os nosos actos para o Día Internacional das Mulleres. Unha data non só para celebrar senón tamén para reivindicar.

POP-UP igualamos max calidadEstamos xa inmersas nos actos conmemorativos do Día Internacional das Mulleres, o 8 de marzo. Imos a contarvos un pouco que actividades hai programadas para que poidades organziar a vosa axenda.

O  Photocall  “ Igualámonos” que comeza hoxe.

Durante os días 6, 7 e 8 de marzo desenvolvérase un photocall pola igualdade en diferentes lugares do Concello. O lema  elixido para o phototcall é “Igualámonos” para transmitir que tanto mulleres como homes temos que ter os mesmos dereitos e obrigas, que o xénero non é nin debe ser condicionante  dos roles e estereotipos .

Trátase dunha  campaña de sensibilización social arredor da igualdade de xénero entre a cidadanía pero adaptada a un formato moderno, actual e atractivo. Constatamos certo relaxamento social  na defensa da igualdade en todos os ámbitos e por iso, poñemos en marcha unha campaña deste tipo. Desde a Concellaría de Igualdade  entendemos esta data conmemorativa na dobre vertente como celebración e homenaxe  a todas as mulleres que loitaron porque hoxe teñamos unha serie de dereitos e como  data reivindicativa na que seguir demandando a igualdade de xénero en todos os eidos e eliminando todas as discriminacións existentes na actualidade hacías as mulleres polo feito de ser mulleres.

O photocall “Igualámonos”   irá acompañado dunhas frases que cada persoas elixirá para fotografiarse con elas. Estará ao longo dos tres días polo mercado, polos centros educativos, polo Centro Social, Escola de Música, polas parroquias, Tamén se acompaña a campaña dunha perfil propio no Facebook na que se irán subindo as fotos para que a xente poida verse e etiquetarse, se así o desaxa. É unha forma máis para  que a xente que se manifesta a prol da igualdade de xénero poda facer público este compromiso. Deste xeito tamén a campaña estará nas redes sociais .  O enderezo no que atoparades a campaña é:   https://www.facebook.com/#!/Igualamonos

 INAUGURACIÓN DE RÚAS  adicadas ás mulleres o propio día 8 de marzo

convite 8M

En todas as rúas haberá unha actuación musical  da man da Escola Municipal de Música e Danza de Ribadeo  e o descubrimento da praca polo alcalde de Ribadeo.

  • 19.00h –  Rúa  Manuela Barreiro Pico. Primeira farmaceútica de Ribadeo 19.20h– Rúa Sor Pilar de León. Adicación á música e a ensinanza. Neste rúa actuará o coro do Colexio Sagrado Corazón de Xesús.
  • 19.40h– Rúa Meniñas da Saudade. A primeira bande de gaitas feminina de Galiza e do Estado español.  Actuación da EMeD de Ribadeo  e intervención dunha representante do grupo.
  • 20.00h–  Praza 8 de marzo :
    • Intervención Concelleira de Igualdade 
    • Lectura dos textos  e proxección das imaxes  das creadoras do caderno “Rachando inercias”
    • Actuación  da Escola de danza acompañadas dunha  orquesta

CONCERTO  NO TEATRO para finalizar o día, ás 20.30h.cocerto Irimia Cantareiras

Actuación de “ Irimia Cantareiras” .

Nesta actuación contarán  coa colaboración de ProxectoDanza, compañia de danza que fusiona baile tradicional galego con outros estilos de baile como danza contamporánea, tango, hip hop… e incluso con outras disciplinas como videocreacións e teatro, pero sempre tomando como base a base da danza tradicional.